Hét toonaangevende zakenplatform voor Vlaanderen
Hoe een Belgische startup de toekomst van het spoor hertekent
In een duurzamere wereld moet het openbaar vervoer een nog grotere rol opnemen. Om dat doel te kunnen bereiken, moet er werk gemaakt worden van een doorgedreven automatisering en zelfrijdende treinen. De Belgische startup OTIV maakte hiervan haar missie en gooit nu al hoge ogen.
Terwijl zelfrijdende metro’s in heel wat steden al ingeburgerd zijn, is dit voor de rest van het treinverkeer vooralsnog niet het geval in Europa. Ingegeven door de ambitie om onze mobiliteit te verduurzamen, maar geconfronteerd met een nu soms oververzadigd sporennet, is er nog een weg af te leggen. Door treinen in te zetten die autonoom over het spoor kunnen rijden, kan de bestaande spoorinfrastructuur immers optimaler worden gebruikt. Dat zou trouwens ook een oplossing bieden om de schaarste aan rijdend spoorpersoneel in te vullen.
Precies vanuit die nood werd in 2020 de Gentse startup OTIV tot leven gewekt. Door sensoren te combineren met doorgedreven data-analyse en zelfontwikkelde AI-systemen, ontwikkelt dit bedrijf innovatieve rijhulpsystemen, die de automatisering van het spoorverkeer moeten faciliteren.
OTIV werkt aan verschillende systemen om het spoorverkeer te moderniseren. De eerste is driver assistance, een systeem dat waarschuwingen uitstuurt om de bestuurder veiliger te laten rijden. Een tweede stap is remote control, waarbij de bestuurder uit de cabine wordt gehaald en de trein vanop afstand kan besturen. En vervolgens komt de fase waarin treinen autonoom gaan rijden. “In dat geval kan de trein tot wel 80 procent van de tijd zelf rijden, maar in specifieke zones laten we hem terugvallen op menselijke controles. Denk aan een systeem van luchtverkeersleiding, maar dan voor treinen”, legt co-founder Sam De Smet uit.
Deze startup boekt een explosieve groei. De voorbije vier jaar boekte ze een omzetgroei van meer dan 4.300 procent. Dat leverde hen een bekroning op bij de Deloitte Fast 50, een erkenning voor de snelstgroeiende bedrijven in ons land. “Hun innovatieve benadering demonstreert als geen ander de kracht van het Belgische techlandschap. OTIV is een schoolvoorbeeld van hoe technologie traditionele sectoren kan transformeren”, klinkt het bij Yannick Van den broeke, programmadirecteur van de Deloitte Technology Fast 50.
“De erkenning is een opsteker voor het hele team”, zegt Niels Van Damme, co-founder van OTIV. “Het is niet zomaar een verkiezing, maar het zijn de harde cijfers die aantonen dat wij het snelst groeien. Voor een startup die vijf jaar geleden opgestart is in mijn slaapkamer, kan dat tellen.” Het bedrijf gelooft dat de prijs hen zal helpen om nieuwe partners over de streep te trekken. “In onze sector is geloofwaardigheid erg belangrijk, en daar kunnen we nu verder aan bouwen”, aldus De Smet op de uitreiking.
In ons land werkt het jonge bedrijf samen met ArcelorMittal, Lineas en De Lijn. “Onze eerste contacten met hen dateren van 2021. Ze hebben toen de sensoren extern op een PCC-tram van het Vlaams Tram- en Autobusmuseum geïnstalleerd, en daarmee enkele ritten door Antwerpen gereden. Waarschijnlijk was dit hun eerste echte test in stadsverkeer”, zegt woordvoerder Marco Demerling van De Lijn. “Na een volgende succesvolle samenwerking zijn we met De Lijn mee ingestapt in het Europese ARISE-project (Advanced Rail Innovation for Safety and Efficiency).” Dit project, dat universiteiten, vervoersmaatschappijen en industriële spelers uit Spanje, België en Nederland verenigt, onderzoekt hoe het gebruik van OTIV-technologie de veiligheid van het tramverkeer kan verhogen.
“We hebben nog geen uitgebreide feedback, maar iedereen is enthousiast over het systeem. Het rapport verwachten we eind 2025. Als blijkt dat het aantal ongevallen significant kan dalen, kan er zeker een business case worden opgesteld om ook onze bestaande vloot deels uit te rusten met een waarschuwingssysteem voor botsingen”, gaat Demerling verder. De verdere uitrol van deze technologie moet uiteindelijk spoorverkeer via remote operators mogelijk maken. “Voor trams staat dit momenteel nog niet op de planning, maar voor spoorverkeer via een volledig geschieden bedding, zoals bij treinen, is dit zeker mogelijk.”
Ook OTIV deelt het enthousiasme. “Onze projecten in havens en grote industriële sites tonen dat ons systeem met een remote operator die ingrijpt wanneer nodig gigantisch veel troeven heeft. Wij werken met de allergrootste spelers van Europa. En recent sloten we een deal met een groot spoorwegbedrijf uit Zuid-Korea. Steeds meer beseft men dat treinen en trams autonomer laten rijden de oplossing kan zijn om de efficiëntie te verhogen, de bezettingsgraad op te krikken en de stiptheid te verbeteren”, besluit Niels Van Damme.
