Hét toonaangevende zakenplatform voor Vlaanderen
Sinds 2020 zijn regels van kracht die ondernemingen beschermen tegen onrechtmatige bedingen. De wet is bedoeld om misbruik van machtsverhoudingen te beteugelen en het juridisch evenwicht tussen de rechten en plichten van ondernemingen te bewaken.
Hierna sommen we de belangrijkste aspecten van deze regelgeving op.
De algemene norm voor onrechtmatige bedingen houdt in dat een contractvoorwaarde verboden en nietig is wanneer deze, alleen of samen met andere bedingen, een kennelijk onevenwicht tussen de rechten en plichten van de contractpartijen creëert.
Bij de beoordeling of een beding onrechtmatig is, houdt de rechter o.m. rekening met de (on)duidelijkheid van het beding, maar ook met de aard van de geleverde producten of diensten, het specifiek contractueel kader, de geldende handelsgebruiken en alle andere bedingen van de overeenkomst.
Algemeen gesteld moeten uw contractvoorwaarden duidelijk en begrijpelijk zijn. Onduidelijke of dubbelzinnige bedingen worden in geval van betwisting in uw nadeel geïnterpreteerd.
Van bepaalde bedingen wordt vermoed dat deze onrechtmatig zijn, dit is de zogenaamde “grijze” lijst. De onderneming die er zich op beroept, kan het tegenbewijs leveren dat het beding in de gegeven omstandigheden wel geldig is. De rechtbank kan dus in die gevallen beslissen dat het beding wel van toepassing is.
Daarnaast bestaat er een zogenaamde “zwarte” lijst. De bedingen op die lijst zijn in alle omstandigheden onrechtmatig en nietig. Dit betekent dat met de clausule geen rekening kan worden gehouden. De overige bedingen van de overeenkomst blijven doorgaans wel van toepassing, tenzij het nietige beding zo essentieel is dat de hele overeenkomst hierdoor niet meer uitgevoerd kan worden.
Bedingen waarbij een onderneming zichzelf het recht voorbehoudt om de leveringstermijn, prijs of andere voorwaarden van de overeenkomst éénzijdig te wijzigen, zonder motivatie of geldige reden, worden vaak afgekeurd.
Ook bedingen die een overeenkomst van bepaalde duur stilzwijgend verlengen of vernieuwen zonder een redelijke opzegtermijn te voorzien, kunnen ongeldig zijn.
Het totaal uitsluiten van de eigen aansprakelijkheid bij zware fout of opzet wordt niet aanvaard.
Schadebedingen die voorzien in een forfaitaire vergoeding die excessief, zullen door een rechtbank van tafel worden geveegd.
Evenmin is de bepaling van “fictieve kennisname” geldig, die de kennisname of aanvaarding van uw algemene voorwaarden door de andere partij vaststelt, zonder dat die partij er voor het sluiten van de overeenkomst effectief kennis van heeft kunnen nemen. Op u rust namelijk de verplichting om uw algemene voorwaarden en factuurvoorwaarden op toegankelijke wijze aan de andere partij beschikbaar te stellen, zodat de andere partij er kennis van kan nemen en ermee kan instemmen.
Ook een beding dat bepaalt dat een onderaannemer pas wordt betaald nadat de hoofdaannemer door de bouwheer is betaald, werd door een rechtbank nietig verklaard omdat “dit artikel uit de grijze lijst het verbiedt om het economisch risico zonder tegenprestatie naar de andere partij door te schuiven”.
Neem uw contracten en algemene voorwaarden onder de loep en kijk na of alle clausules duidelijk en begrijpelijk geformuleerd zijn. Houd er dus rekening mee dat onevenwichtige, al te éénzijdig opgemaakte bedingen voor juridische problemen zullen zorgen.
Het is tevens belangrijk om bestaande overeenkomsten en lopende contracten na te zien om ervoor te zorgen dat deze voldoen aan de eisen van de wet.
Als bepaalde voorwaarden van uw overeenkomst als onrechtmatig bestempeld worden, kunnen deze in geval van een betwisting niet worden afgedwongen, wat kan leiden tot onaangename juridische gevolgen.
Beter voorkomen dan genezen betekent dat u best voldoende aandacht hecht aan de opmaak van evenwichtige contractuele voorwaarden. Heeft u twijfels of uw contracten en voorwaarden in lijn zijn met de vigerende regelgeving? Aarzel dan niet om contact op te nemen met onze specialisten. Die helpen u graag verder om deze voorwaarden op punt te stellen zodat u problemen kan voorkomen en uw onderneming kan beschermen tegen juridische risico’s.
