De generatiesprong bij erfenissen wint aan populariteit
Kleinkinderen kunnen de erfenis van de grootouders vaak beter gebruiken dan de kinderen zelf. Daarom kan het interessant zijn om een deel van het vermogen rechtstreeks aan hen over te dragen via een zogenaamde generatiesprong waarbij de kinderen wordt overgeslagen. Op die manier kunnen er ook minder belastingen verschuldigd zijn. Er zijn verschillende scenario’s om binnen het Vlaamse erfrecht zo’n generatiesprong te realiseren. Zakenadvocaat Mark Delboo geeft tekst en uitleg.
De Vlaamse regering-Diependaele heeft de ambitie om de erfbelasting te hervormen, omdat de tarieven te hoog oplopen. In rechte lijn betalen erfgenamen vandaag een taks van 3% tot 50.000 euro, 9% tot 250.000 euro, en boven die grens komen ze in de hoogste schijf met een belasting van 27% terecht. Onder broers en zussen bedragen de tarieven 25% tot 35.000 euro, 45% tot 75.000 euro en vanaf 75.000 euro gaat het zelfs om een taxatie van 55%. Een bijsturing van die tarieven is echter nog niet voor morgen. Om budgettaire redenen is de hervorming van de erfbelasting uitgesteld tot 2027.
Toch biedt het Vlaamse erfrecht nu al mogelijkheden om de impact van de erfbelasting te beperken. “Bij een vorige hervorming heeft men de generatiesprong mogelijk gemaakt. Dit impliceert dat kinderen afzien van hun erfenis en het vermogen van de grootouders rechtstreeks naar de kleinkinderen gaat. Omdat de waarde dan verdeeld wordt over een groter aantal erfgenamen, kom je minder snel in de hoogste belastingschijf. En dat levert dus een besparing op in de erfbelasting”, stelt Mark Delboo.
Indien de ouders geen successieplanning hebben geregeld, kan je na een overlijden als erfgenaam zelf aan planning doen en een generatiesprong maken. “In dit geval kunnen de kinderen aan hun erfenis verzaken, waardoor die automatisch naar de kleinkinderen gaat”, legt de topman van DELBOO Advocaten uit. “Het nadeel is wel dat dit een alles-of-niets-verhaal is: je bent immers verplicht om te verzaken aan de volledige erfenis: zowel de financieel waardevolle zaken, maar ook alle emotioneel waardevolle dingen gaan dan formeel naar de kinderen.”
Een tweede mogelijkheid is de zogenaamde doorgeefschenking: wie goederen heeft geërfd, kan die binnen het jaar schenken aan zijn of haar erfgenamen, via een notariële akte. Mark Delboo: “Bij een doorschenking kunnen de kleinkinderen aanspraak maken op een verrekening van de erfbelasting en dus een (gedeeltelijke) vrijstelling van de schenkingsrechten. Vooral voor onroerende goederen kan dit interessant zijn. Let wel, er zijn enkele voorwaarden om hiervoor in aanmerking te komen. Het moet gaan om een erfenis in het Vlaams Gewest, waarvoor de erfbelasting al betaald werd. Er mogen geen opschortende voorwaarden verbonden zijn aan de schenking en de periode om te beslissen is dus eerder kort.”
De grootouders kunnen bij leven al aan “generation skipping” doen. Een veel gebruikte techniek houdt in dat een schenking in volle eigendom gebeurt aan de kleinkinderen, al dan niet met voorbehoud van vruchtgebruik voor de grootouders. “Bij zo’n schenking in blote eigendom aan een kleinkind, komt het kind tussen, zodat de schenking wordt toegerekend op zijn of haar erfdeel. Bij deze transactie wordt er een schenkbelasting geheven op de volledige waarde van de schenking.”
“Er kan ook worden bepaald dat het vruchtgebruik bij overlijden van de grootouder eerst overgaat naar de kinderen en niet automatisch aanwast bij de kleinkinderen. Op dat moment wordt enkel nog de resterende waarde van het vruchtgebruik getaxeerd bij de kinderen, aan de tarieven van de schenkbelasting”, aldus Delboo. Bij overlijden van de kinderen dooft het vruchtgebruik belastingvrij uit en wast het aan bij de blote eigendom van de kleinkinderen.
Ook via hun testament kunnen grootouders vermogen toewijzen aan de kleinkinderen. Daarbij zijn er twee pistes. Mark Delboo: “Enerzijds kan er een keuzelegaat worden opgenomen, waarbij de kleinkinderen recht hebben op alles, behalve op die goederen die de kinderen zelf willen houden. Dit is een mogelijkheid om bijvoorbeeld zaken met een emotionele waarde bij de kinderen te houden, terwijl financieel waardevolle zaken worden overgedragen aan de kleinkinderen.”
“Anderzijds stellen veel grootouders ook een testament op ten voordele van de kleinkinderen”, weet de advocaat. “Maar wanneer er bijvoorbeeld twee kinderen zijn, en die hebben zelf respectievelijk één en twee kinderen, kan dat tot discussie leiden. De vraag is immers of elk kleinkind dan evenveel krijgt als erfenis, dan wel of er evenveel vermogen gaat naar elke tak van de familie gaat, zoals het bij een erfenis zonder successieplanning zou gaan.”
Een generatie overslaan betekent sowieso minder successie- of schenkingsrechten. “Wanneer er 4 kleinkinderen zijn, betekent het dat je pas vanaf een successie van 1 miljoen euro in de hoogste schijf terechtkomt. Bij gemiddelde erfenissen maakt dat een enorm verschil”, geeft Mark Delboo aan. “Een doorsnee voorbeeld: een grootvader wil 500.000 euro cash doorgeven aan de kleinkinderen. Indien er één dochter is met twee kinderen, betekent de generatiesprong door de splitsing van het vermogen over twee erfgenamen in plaats van één, dat beiden in aanmerking komen voor verlaagde tarieven in de erfbelasting. De besparing bedraagt in dat geval 48.000 euro. In andere simulaties, met meerdere kleinkinderen en een erfenis die cash en onroerende goederen bevat, kan het voordeel zelfs oplopen tot 96.000 euro per extra persoon die erft.”
Neem dan rechtstreeks contact op met DELBOO Advocaten.
Contact opnemen