Hét toonaangevende zakenplatform voor Vlaanderen
West-Vlaanderen heeft een sterke geschiedenis in textiel en kunststoffen, maar net die sectoren staan vandaag onder druk. Europese regelgeving wordt strenger, grondstoffen duurder en klanten verwachten steeds vaker circulaire oplossingen. In Kortrijk helpt Circular Materials Center bedrijven om die omslag concreet te maken via testing, opleiding, machineparken en samenwerking tussen industrie en kennisinstellingen.
Het centrum, gevestigd op de Kortrijkse campus van KU Leuven, brengt bedrijven, onderzoekers en kennispartners samen rond circulaire innovatie in textiel en kunststoffen. Volgens Lieven Tack, algemeen directeur van POM West-Vlaanderen, draait Circular Materials Center in essentie om één zaak: bedrijven sneller laten vernieuwen. “We brengen hier partners samen zodat ondernemingen slimmer kunnen produceren, circulair kunnen ontwerpen en meer grondstoffen uit verliesstromen kunnen recupereren.”
Dat is geen nicheverhaal: alleen al de sector van nieuwe materialen vertegenwoordigt in West-Vlaanderen duizenden jobs en een aanzienlijke economische meerwaarde. “Tegelijk nemen de uitdagingen snel toe. Bedrijven moeten producten langer bruikbaar maken, recycleerbaarheid integreren in hun ontwerp en omgaan met strengere Europese eisen rond circulariteit en materiaalgebruik”, verduidelijkt Lieven Tack. “Willen we als regio industrieel relevant blijven, dan moeten we vandaag investeren in circulaire innovatie.”
Circular Materials Center wil meer zijn dan een klassieke onderzoeksomgeving. Bedrijven kunnen er nieuwe materialen testen, productieprocessen optimaliseren en experimenteren met circulaire toepassingen die ook economisch haalbaar blijven. Voor Stefaan Verhamme, clustermanager bij POM West-Vlaanderen, zit de kracht van het centrum in de combinatie van infrastructuur en expertise. “Bedrijven kunnen hier terecht om testen uit te voeren met state-of-the-art machines, maar even goed voor inspiratie en begeleiding rond eco-design, recyclagetechnieken of circulaire businessmodellen”, zegt hij. Vooral voor kmo’s vormt die infrastructuur een belangrijke hefboom, omdat ze dergelijke investeringen of expertise vaak niet intern kunnen uitbouwen.
Het Circular Materials Center maakt deel uit van de bredere ‘Fabrieken voor de Toekomst’-strategie van POM West-Vlaanderen, waarbij ook in andere sectoren wordt ingezet op innovatie en testinginfrastructuur. “Voor de kust van Oostende hebben we bijvoorbeeld het maritieme testplatform Blue Accelerator waar bedrijven en kennisinstellingen innovatieve technologieën kunnen testen in reële offshore omstandigheden. Dat gaat van drones tot drijvende zonnepanelen, golfenergie, corrosiemonitoring … In Food Innovation Park in Roeselare werken bedrijven en onderzoekers aan innovatieve voedingsproducten en -technologieën die bijdragen aan gezondere, veiligere en duurzamere voeding. In House of Manufacturing in Kortrijk ontwikkelen, testen en demonstreren bedrijven, onderzoekers en onderwijsinstellingen slimme productietechnologieën die de maakindustrie helpen digitaliseren en productiever maken”, somt Lieven Tack op.
Dat bedrijven die omslag ernstig nemen, blijkt ook uit de samenwerking met industriële spelers zoals Sioen, de internationale specialist in technisch textiel uit Ardooie. “We krijgen steeds meer vragen naar bioafbreekbare en recycleerbare materialen”, zegt Frank Veranneman van Sioen. “Bij toepassingen zoals brandweerpakken, militaire kledij of kogelwerende vesten gaat het over complexe producten. Toch verwacht Europa dat we materialen kunnen recupereren en hergebruiken als grondstof.”
Sioen werkt samen met Circular Materials Center rond recyclage en de ontwikkeling van bioafbreekbare toepassingen. Zo werd eerder al gewerkt aan bioafbreekbare alternatieven voor polyester in specifieke toepassingen. Volgens Veranneman is net die samenwerking cruciaal om innovaties sneller richting industrie te brengen.
Naast technologie zet Circular Materials Center sterk in op opleiding. Bedrijven hebben nood aan medewerkers die vertrouwd zijn met circulaire materialen, recyclagetechnieken en nieuwe productieprocessen. Daarom organiseert het centrum opleidingen op maat van bedrijven en workshops voor scholen. Jaarlijks maken meer dan duizend leerlingen er kennis met de principes van circulaire economie. Een investering in het talent dat de industrie straks nodig heeft.
Volgens Stefaan Verhamme ligt de uitdaging vandaag niet langer in de vraag óf bedrijven circulair moeten werken, maar vooral hoe die omslag haalbaar blijft in een competitieve industriële context. “Circulaire innovatie mag geen theoretisch verhaal blijven”, besluit hij. “Bedrijven moeten kunnen testen, leren en experimenteren op een manier die ook economisch en industrieel schaalbaar is.”
