Zonnepanelen vanaf 1 april 2026 verplicht voor grootverbruikers

Vanaf 1 april 2026 gaat de PV-verplichting in, een nieuwe maatregel die de Vlaamse regering neemt om grootverbruikers te stimuleren om zelf in energie te voorzien. Het grote voordeel? Op termijn een lagere energiefactuur. Maar de maatregel roept ook vragen op: wie valt er precies onder de verplichting en welke investeringen moeten er gebeuren? VGD staat klaar met raad en advies.

Vanaf 1 april 2026 geldt voor grote verbruikers de verplichting om zonnepanelen te installeren op hun gebouwen of om op een alternatieve wijze groene energie te produceren. De maatregel geldt voor elk gebouw met een afgenomen bruto hoeveelheid elektriciteit van meer dan 1 gigawattuur op jaarbasis in het kalenderjaar 2021 of 2022. Als de afname pas na 2023 werd geregistreerd, geldt de verplichting vanaf 1 januari van het vierde kalenderjaar dat volgt op de registratie.

“Het gaat om grote verbruikers, waarbij de verantwoordelijkheid bij de eigenaar, opstalhouder of erfpachter ligt. En dat is waar het schoentje knelt, want wie de stroom verbruikt, is niet altijd de eigenaar van het gebouw. Daardoor is het belangrijk om het verbruik goed te monitoren”, stelt Jennifer Callebaut, Legal Manager Real Estate bij VGD.

Van verplichting naar voordeel

Het opzet van de maatregel is duidelijk: de Vlaamse overheid wil de onbenutte dakoppervlakte van grootverbruikers gebruiken om meer hernieuwbare energie op te wekken. “Ze wil bedrijven tot actie aanzetten en dat is geen slechte zaak, want de investering verdient zich op termijn terug”, gaat Callebaut verder. Het aantal panelen dat moet geplaatst worden, is afhankelijk van de beschikbare oppervlakte. “Hoe groter het dak, hoe meer panelen verplicht zijn. Daarnaast is er ook een verstrengingspad voor het aantal op te wekken wattpiek per vierkante meter. Daarbij kunnen bedrijven kiezen of ze meteen voor de maximaal opgelegde productie gaan, dan wel gefaseerd het opgelegde vermogen realiseren.”

Nog veel onwetendheid

Veel bedrijven zien de maatregel als de zoveelste verplichting. “En ik kan hen geen ongelijk geven”, zegt ook Stephanie Gevaert, Senior Legal Manager Real Estate bij VGD. Toch zijn aan de maatregel heel wat voordelen verbonden. Wie geheel of gedeeltelijk zelf in zijn energiebehoefte voorziet, kan zijn energiefactuur stevig drukken. “Het is vaak maatwerk en goede afspraken zijn belangrijk, maar wie het doordacht aanpakt, kan de verplichting gebruiken als hefboom: om processen verder te elektrificeren, om nieuwe infrastructuur zoals een laadpalenpark sneller te realiseren en de waarde van het onroerend goed te verhogen.”

Alle voordelen ten spijt, voldoen heel wat gebouwen vandaag nog niet aan de verplichting. Volgens recente cijfers heeft nog maar 30% van de grootverbruikers een PV-installatie geplaatst. “We vermoeden dat dit komt door onwetendheid”, klinkt het bij VGD. Wie blijft uitstellen, loopt echter een risico. “De overheid zal de maatregel controleren en wie niet in orde is, riskeert een boete. Die is trouwens niet min: tot 400 euro per ontbrekende kilowatt piekvermogen. En die boete zal om de 2 jaar opgeëist worden, tot er aan de verplichting is voldaan.”

Geen tijd te verliezen

Het advies van VGD is dan ook helder: monitor jaarlijks het verbruik en wacht niet om in actie te schieten. “We beseffen dat er wat tijd en moeite bij komt kijken, want elke investering heeft financiële, technische en juridische gevolgen. Daarom doe je er goed aan om je te laten begeleiden.” VGD kijkt graag wat voor jouw onderneming het juiste pad is: investeer je beter meteen of gespreid? Welke financieringsmogelijkheden en fiscale gunstmaatregelen zijn er nog? En welke afspraken moet je maken met de eigenaar of de gebruiker van het gebouw? “Op die manier kom je niet voor verrassingen te staan en haal je het maximale uit de investering”, besluiten Stephanie Gevaert en Jennifer Callebaut van VGD.