De advocaat als vertrouwensbarometer

Als advocaat zijn we, net als vele andere ondernemers, begaan met hoe het vandaag met de markt gesteld is. Zowel om zelf onze inschatting te maken, maar ook omdat vele cliënten en partners dit wel eens aftoetsen bij ons. Niet omdat wij economen zijn, maar omdat wij dagelijks aan tafel zitten met ondernemers, ontwikkelaars, investeerders, aannemers, vastgoedmakelaars en financiers. Wanneer het vertrouwen stijgt of daalt, merken wij dat vaak sneller dan de cijfers dat kunnen aantonen. Als de markt vertraagt, dan voelen wij dat vroeg in onze dossiers.

Het economisch klimaat is de voorbije jaren veranderd. De nieuwbouwmarkt heeft het moeilijk, financieringen zijn duurder geworden en projecten die enkele jaren geleden vanzelfsprekend leken, worden vandaag veel kritischer beoordeeld. Waar vroeger vooral werd gekeken naar opportuniteiten, wordt vandaag vaker vertrokken vanuit risico’s of zelfs gewoon een gebrek aan mogelijkheden.

Dat merken wij ook in onze dossiers: kopers stellen meer vragen, vragen meer garanties en nemen minder snel beslissingen. Financiers kijken nauwkeuriger naar de onderliggende cijfers. Ontwikkelaars en ondernemers worden geconfronteerd met langere beslissingsprocessen en meer onzekerheden dan voorheen.

Toch zou het verkeerd zijn om hieruit af te leiden dat de markt compleet stilstaat. Wat wij vandaag vooral (willen) zien, is een markt die op zoek gaat naar meer zekerheid. En dat is een belangrijk verschil.

Samenwerken, niet stilstaan

Opvallend genoeg leidt die zoektocht naar zekerheid niet alleen tot meer voorzichtigheid, maar ook tot nieuwe vormen van samenwerking. Projecten die vroeger door één partij alleen werden ontwikkeld, worden vandaag vaker opgezet met meerdere partners. Ondernemers die vroeger elk hun eigen koers zetten, onderzoeken gezamenlijke trajecten. Risico’s worden gedeeld, maar ook kennis, netwerken en kansen.

Waar samenwerking vroeger soms werd gezien als het afstaan van een deel van de winst, wordt ze steeds vaker bekeken als een manier om projecten überhaupt mogelijk te maken. Ook constructies rond winstdeling, gezamenlijke investeringen of strategische partnerships blijken plots bespreekbaar, terwijl dat enkele jaren geleden veel moeilijker lag.

Dat is een evolutie die wij niet alleen binnen de vastgoedsector vaststellen. Ook in andere ondernemingen merken wij dat het klassieke idee van volledige onafhankelijkheid steeds vaker plaatsmaakt voor pragmatisme. Ondernemers beseffen dat een iets kleiner deel van een succesvol project vaak meer waard is dan honderd procent van een project dat nooit van de grond komt.

Een genuanceerd beeld

Als vertrouwensbarometer zien wij dan ook een genuanceerd beeld. Het vertrouwen is niet verdwenen, maar het heeft een andere vorm aangenomen. Er wordt meer gerekend, meer geanalyseerd en meer afgewogen. Beslissingen worden trager genomen. Maar tegelijkertijd zien wij nog steeds investeringsbereidheid, ondernemerschap en de wil om kansen te creëren.

Misschien is dat wel de belangrijkste vaststelling van vandaag. Vertraging is niet hetzelfde als stilstand. Wie uitsluitend kijkt naar het aantal transacties, vergunningen of nieuwe projecten, ziet vooral wat minder snel beweegt. Wie echter kijkt naar de gesprekken achter de schermen, merkt dat er nog altijd volop wordt gebouwd aan toekomstige samenwerkingen.

Dat neemt niet weg dat een niet onbelangrijk deel van de markt vandaag wel degelijk op de pauzeknop heeft gedrukt. Sommige projecten raken niet gefinancierd, andere worden uitgesteld in afwachting van meer duidelijkheid of betere marktomstandigheden. Maar angst en pessimisme is en blijft een slechte raadgever.

Het lijkt ons dan ook belangrijker om te kijken naar wat en wie wel nog beweegt. Uiteindelijk is dat misschien de meest betrouwbare graadmeter van vertrouwen: niet het aantal handtekeningen dat vandaag wordt geplaatst, maar het aantal mensen dat ondanks de onzekerheid nog steeds bereid is om samen aan tafel te gaan zitten. Dat aantal blijft, gelukkig, opvallend hoog.

Gent – Kortrijk
Tel. 09/269.00.06
info@bricksadvocaten.be
bricksadvocaten.be