“Thuismarkt blijft belangrijk om Belgische knowhow te kunnen exporteren”

Op de Belgian Offshore Days die vandaag en morgen in Oostende plaatsvinden roepen zes toonaangevende organisaties uit de Belgische offshore windsector de federale regering op om dringend werk te maken van de eerste tender in de Prinses Elisabethzone (PEZ 1). Dit gezamenlijke signaal sluit aan bij het recent gelanceerde Offshore Industry Statement en benadrukt één duidelijke boodschap: hoe langer de beslissing over de tender uitblijft, hoe groter de maatschappelijke en economische kost, ook voor de consument. “Het is vijf voor twaalf en tijd om in actie te schieten”, stelt Ward Gommeren van de Belgian Offshore Cluster. 

België beschikt vandaag over 2.262 MW offshore windcapaciteit, goed voor ongeveer 10% van het nationale elektriciteitsverbruik. Offshore wind is hiermee uitgegroeid tot een strategische troef voor ons land. Het versterkt niet alleen onze energie-onafhankelijkheid maar het is ook één van de meest kostenefficiënte hernieuwbare energiebronnen. Bovendien zorgt het ook voor een sterke industriële waardeketen en hoogwaardige werkgelegenheid. Toch staat deze strategische sector vandaag onder druk, onder meer door het uitblijven van een beslissing van de federale regering rond de nieuwe offshore windtender (PEZ1). 

Een stabiel en ambitieus kader is noodzakelijk

In een gezamenlijk statement trekken Agoria, Blauwe Cluster, Belgian Offshore Cluster, Belgian Offshore Platform en Sirris/OWI-LAB aan de alarmbel. “Er is nood aan een consistent beleid dat verdere investeringen mogelijk maakt en de toekomst van offshore wind in België veiligstelt. Immers, offshore wind is niet alleen een klimaatoplossing, maar ook een hefboom voor economische groei, technologische innovatie en internationale positionering”, geeft Ward Gommeren van de Belgian Offshore Cluster aan. 

De zes ondertekenende organisaties benadrukken daarbij dat investeringszekerheid essentieel is. “Het uitblijven van tenders creëert onzekerheid in de markt en dreigt ertoe te leiden dat bedrijven tussen 2026 en 2028 zonder opdrachten vallen. Dat heeft directe gevolgen voor werkgelegenheid, innovatiekracht en onze internationale positie.”

Op de North Sea Summit in Hamburg werden recent de ambities door negen Noordzeelanden scherp gesteld: 300 GW offshore wind tegen 2050, tot 1.000 miljard euro aan investeringen en tienduizenden bijkomende jobs. “Elk land stelde duidelijk dat ze de Noordzee niet langer louter als energiebron gezien, maar als strategische hefboom voor energiezekerheid, industriële veerkracht en geopolitieke autonomie. Premier Bart De Wever onderstreepte zelf dat nauwere samenwerking cruciaal is om onze voorzieningszekerheid en concurrentiekracht te vrijwaren.”

Uitvoering van projecten versnellen

Volgens de sectororganisaties is er echter meer nodig om offshore industrie te versterken. Met het Offshore Industry Statement zetten ze de puntjes op de i. “In eerste instantie is het essentieel dat de uitvoering van een aantal projecten versneld wordt. Tegelijk is het cruciaal dat het speelveld gelijkgetrokken wordt en dat Europese ontwikkelaars gelijke kansen krijgen op de internationale markt. In dat kader is het dan ook nodig dat er een gerichte internationalisatiestrategie wordt uitgewerkt, alsook de beleidsvisie op de blauwe economie volgehouden wordt”, stelt Piet Opstaele, CEO van de Blauwe Cluster. Om ervoor te zorgen dat de sector vooruitstrevend blijft, is het daarenboven belangrijk dat innovatie en onderzoek verder actief worden ondersteund. “Creëer stimulansen, pak de loonhandicap aan en vereenvoudig de administratieve procedures.”

Als ondersteunend beleid uitblijft, dreigt de factuur voor ons land bovendien hoog op te lopen. Dat blijkt uit een recente analyse van de PATHS2050 Coalitie onder leiding van VITO/Energyville. “Als een beslissing over de Princess Elisabeth Zone verder uitblijft en 5 jaar vertraging oploopt dan is er sprake van 12 TWh minder offshore windproductie in 2030. Dat gaat gepaard met een stijging van de CO2-uitstoot met ongeveer 2 miljoen ton en een tijdelijke stijging van de elektriciteitsfactuur met 4 tot 7% of zo’n 400 miljoen euro”, legt Opstaele uit. In dat geval wordt ons land ook opnieuw sterker afhankelijk van gascentrales en elektriciteitsimport. “Uitstel vertaalt zich in hogere facturen. En de druk op de elektriciteitsprijzen zal nog langer aanhouden. Dat is een scenario dat we ons als land economisch én maatschappelijk niet kunnen veroorloven.”

Belgische knowhow verder opschalen

Tijdens de Belgian Offshore Days roepen de zes partijen de beleidsmakers nadrukkelijk op om al de signalen uit de sector ernstig te nemen. “Het evenement vormt bij uitstek het platform om de toekomst van de sector vorm te geven. De energietransitie vraagt nu eenmaal duidelijke keuzes en een langetermijnvisie. Wie vandaag aarzelt, betaalt morgen meer. En wie vandaag versnelt, investeert in betaalbare energie, strategische autonomie en een sterke Belgische industrie”, aldus Ward Gommeren. 

Het evenement zelf staat in het teken van internationalisering. “We hebben de voorbije jaren ons ecosysteem verder uitgebouwd. De vraag is niet langer of Belgische knowhow internationaal relevant is, maar hoe ze verder kan opgeschaald en wereldwijd gevaloriseerd worden. Internationale markten in Europa, Azië, Noord- en Zuid-Amerika zien ons immers als dé partners met kennis ter zake.”