[00:03] Introductie van de podcast en thema
Björn Crul: Dag luisteraars, welkom in de Business Vlaanderen podcast, waarin we, net als in ons magazine, de vinger aan de pols houden van de trends en evoluties in het Vlaamse bedrijfsleven. In tijden van geopolitieke conflicten en economische onzekerheid houden nogal wat organisaties de vinger op de knip. Dat laat zich voelen in minder uitgaven voor bijvoorbeeld marketing, research en development, maar zeker ook voor training en opleiding. In deze podcast focussen we specifiek op het domein van learning en development. Want bijblijven met technologische evoluties en levenslang leren staan in principe hoog op de agenda. Komen die ambities onder druk te staan? En waar leggen bedrijven die wel nog investeren dan de focus op? Dat bespreek ik vandaag met Vanessa Aneca, learning and development adviseur bij SBM en Annelies Volckaert, verantwoordelijke voor onderzoek en innovatie bij EdTech Station. Welkom allebei. Vanessa, laat ik met jou beginnen. Jij werkt voor SBM, een organisatie die bedrijven bijstaat met coaching en opleiding. Wat zijn eigenlijk de belangrijkste pijlen die jullie aanbieden? Als je kijkt naar SBM, dan zijn we
[01:08] SBM als brede opleidingspartner
Vanessa Aneca: eigenlijk een brede opleidingspartner voor organisaties waarbij wij zowel open opleidingen organiseren als in-company trajecten op maat. En als L&D adviseur sta ik vooral in voor de in-company trajecten, waarbij we eigenlijk dagelijks met klanten in contact gaan, rond de tafel zitten om te kijken welke oplossingen er nodig zijn om hun mensen effectief te versterken. Dat kan heel uiteenlopend zijn, soms start dat vanuit een concrete opleidingsvraag, maar heel vaak moeten we ook wel een stapje terugzetten. Dus dan brengen we eigenlijk via een screening of een analyse in kaart wat dan de effectieve noden zijn. En van daaruit starten we dan een gepersonaliseerd traject op maat uit. En dat kan eigenlijk verschillende vormen combineren. Dus dat kan gaan over opleiding, zoals klassiek blended. Maar dat kan gaan over coaching en soms ook waar nodig een effectieve begeleiding op de werkvloer. En dat gaat eigenlijk van heel praktische contexten. Je kunt spreken over technische opleidingen, maar dat kan ook gaan over verplichte veiligheidsopleidingen, taal of communicatie of ook eventueel bredere vraagstukken, zoals bijvoorbeeld leadership. En uiteraard, ja, de impact van AI en digitale skills komt uiteraard ook zeker en vast aan bod.
[02:21] Introductie EdTech Station
Björn Crul: Ja, daar gaan we het straks zeker en vast ook nog over hebben. Annelies, jij werkt voor EdTech Station, die innovatiehub die bedrijven en onderzoekers samenbrengt rond de ontwikkelingen in educatieve technologie. Wat is de rol eigenlijk die jullie vervullen als hub?
[02:34] Netwerk, onderzoek en internationalisatie
Annelies Volckaert: Wel, België is en zeker Vlaanderen is gekend voor zijn educatieve technologie. We zijn met 400 bedrijven die werken of die educatieve technologie creëren in Vlaanderen. Wij proberen dat netwerk samen te brengen, de bedrijven samen te brengen om samenwerkingen te gaan opzetten, omdat we zien dat heel vaak een vraagstuk rond opleiding en training niet gaat over één kleine niche, maar vaak een koppeling is van heel veel zaken. We werken op innovatie en onderzoek, omdat als opleiding en training, als we dat echt goed willen verankeren, willen we ook dat die onderbouwd zijn, dat die wetenschappelijk onderbouwd zijn en dat die gestoeld zijn in die wetenschap. En we werken op internationalisatie met onze bedrijven. Waarom? Vlaanderen is en blijft een zakdoekje op de wereld. Het is heel belangrijk dat als we onze bedrijven willen laten groeien, dat die ook heel snel die stap naar het buitenland nemen.
[03:27] Positie van Vlaanderen in EdTech
Björn Crul: Het cijfer wat jij noemde is vrij impressionant, vind ik. 400 bedrijven die rond educatieve technologie werken. Betekent dat dat wij een rol van betekenis vervullen in Europa?
[03:37] Kwaliteit van Vlaamse EdTech
Annelies Volckaert: Heel zeker. Niet alleen omwille van het aantal, maar ook omwille van de kwaliteit van onze bedrijven. Vlaanderen is een kennisregio, dat wordt niet alleen binnen educatieve technologie, maar in heel veel sectoren gezegd, maar we zien dat ook heel duidelijk binnen die educatieve technologie. Bedrijven bouwen echt kwalitatieve producten die zeer goed onderbouwd zijn, die aansluiten op noden die niet alleen in Vlaanderen, maar ook wereldwijd echt wel belangrijk zijn en onze bedrijven stralen daar uit. Het zijn vaak kleinere bedrijven, start-ups, scale-ups, maar ook gevestigde namen.
[04:08] Voorbeelden van bedrijven
Björn Crul: Aan wie moeten we dan bijvoorbeeld denken die echt al een wereldspeler is op het vlak van L&D in technologie?
[04:18] Concrete EdTech-spelers
Annelies Volckaert: Een aantal bedrijven zijn op zich echt wel heel groot. Een klassieker die je misschien niet onmiddellijk met opleiding en training koppelt is Televic. Televic heeft een educatieve poot die heel sterk bezig is met assessment, dus evaluaties en certifiering. Dat product heet AssessmentQ, is echt een zeer mooi product. Maar ook een ander bedrijf die in het Gentse gevestigd is, Flowsparks bijvoorbeeld, heeft een aantal hele mooie oplossingen die wereldwijd ingezet worden rond op welke manier organiseer je je trainingen. Maar je hebt ook hele andere en veel kleinere bedrijven, bijvoorbeeld een Linguineo. Dat is een taalopleiding die echt gaat werken op basis van gesproken taal en zowel werkt naar Vlamingen die naar het buitenland gaan en die talen moeten kennen, maar evengoed anderstalige nieuwkomers die bij ons aankomen en die heel snel Nederlands moeten leren.
[05:14] Economische context en besparingen
Björn Crul: Laten we het dan eens hebben over de economische situatie. De reden waarom ik jullie rond de tafel heb gebracht is omdat het economisch wat minder gaat en wij horen dat bedrijven toch wel aan het bezuinigen zijn. Merken jullie dat ook in jullie domein, dat er toch wat beter wordt nagedacht, dat de vinger op de knip zit? Vanessa?
[05:28] Bewuster investeren in L&D
Vanessa Aneca: Ja, zeker en vast. Wat we bij SBM vooral zien, is bedrijven die stoppen niet zozeer uiteraard met investeren in L&D, maar die gaan veel bewuster kiezen. Zeker uiteraard in deze economische context. Budgetten staan onder druk, waardoor bedrijven zuiniger moeten omgaan met hun uitgaven. Open opleidingen bijvoorbeeld bij ons, die open kalender opleidingen, zien wij, ze gaan daar minder spontaan voor kiezen op vandaag. We zien dat die vraag wat verschuift naar maatwerk, waarbij je eigenlijk een heel duidelijke focus ziet op impact en op toepasbaarheid op de werkvloer. We merken bijvoorbeeld ook meer en meer nice to have opleidingen, bedoel ik, die gaan ook meer en meer afnemen. We zien dat bedrijven effectief sterker inzetten op trajecten die meer bijvoorbeeld gelinkt zijn aan hun effectieve businessnoden. Dus bedrijven die gaan eigenlijk sneller de vraag stellen van sluit dat effectief wel aan bij onze context en wat levert dat nu ook effectief op. Zeker talent wordt ook schaarser, dus we merken ook investeren in mensen. Voor veel organisaties wordt dat echt een noodzaak. Dus voor ons gaat het minder over meer investeren, maar meer over hoe kunnen ze hun beschikbare budget inzetten zodat het ook effectief iets oplevert voor de organisatie. Daar zien we een beetje de verschuiving.
[06:53] Investeringen in EdTech
Björn Crul: Annelies, merken jullie dat ook aan de investeringen in EdTech, in die bedrijven?
[06:57] Reskilling en technologische druk
Annelies Volckaert: Ja en nee. We zien aan de ene kant, die krappe arbeidsmarkt geeft ook heel veel opportuniteiten binnen opleiding en training. Waarom? Eens mensen aan boord hebben, dan willen ze die liever niet laten gaan, ook al verandert die job inhoud. Dus men gaat echt gaan reskillen binnen de organisatie om de goede krachten die ze hebben zo maximaal mogelijk te kunnen gaan inzetten. Dus die reskillingmarkt is echt wel een hele belangrijke. Daarnaast heb je natuurlijk ook dat die evoluties heel snel gaan, zeker technologisch. We hoeven het niet uit te leggen en ik vermoed dat het AI-woord hier nog wel een aantal keer zal vallen. AI heeft heel veel jobs veranderd en dat maakt ook dat heel veel mensen op een andere manier opgeleid moeten worden, moet gekeken worden van op welke manier kunnen we echt wel met die AI, die AI gaan omarmen tot op zekere hoogte, maar wel kijken op welke manier daar mensen opnieuw opgeleid moeten worden.
[07:54] Bedrijven onder druk door AI
Björn Crul: Dat is de opportuniteitskant in de edtech-sector. Welke bedrijven waar jullie contact mee hebben, hebben het dan lastiger vandaag?
[08:02] Switch maken naar nieuwe realiteit
Annelies Volckaert: Bedrijven die eigenlijk oplossingen hadden die nu door AI opgevangen worden. We hebben een aantal bedrijven die bijvoorbeeld vormen van machine learning ingezet hadden om die snelle zoekreflexen in producten goed te kunnen doorvoeren. En AI heeft dat op twee dagen tijd ingehaald. En daar zie je dat bedrijven die daar niet de switch kunnen maken of die te laat gezien hebben dat die evolutie zo overrompelend ging zijn, dat die het moeilijk hebben. Die bedrijven moeten echt gaan omturnen naar andere manieren om te kijken naar wat zij willen bereiken.
[08:41] Waar bedrijven vandaag op inzetten
Björn Crul: Vanessa, als we dan kijken naar de investeringen die wel gebeuren, wat zijn dan opleidingen die vandaag in trek zijn? Waar zetten bedrijven echt op in als ze dan investeren?
[08:51] Technische trajecten en skillsontwikkeling
Vanessa Aneca: Wat we vandaag heel duidelijk zien is dat bedrijven vooral inzetten op iets wat hen vooruit haalt, maar in hun dagelijkse werking. Een heel mooi voorbeeld daarvan zijn bijvoorbeeld onze technische trajecten. Die zijn op dit moment enorm aan het boosten. Bedrijven vinden het moeilijk om de juiste profielen te vinden, waardoor ze heel vaak gaan kiezen voor een kandidaat met potentieel en die zelf verder op te leiden. Dus in dat geval starten we meestal met een technische screening, zodat we het competentieniveau in kaart kunnen brengen van die mensen. En van daaruit krijg je een heel duidelijk beeld van waar die mensen staan op vandaag en wat de effectieve noden zijn. En van daaruit start je dan effectief een technisch traject op maat uit die past binnen de context van dat bedrijf en volgens het niveau van die deelnemers. We hebben daarvoor ook onze eigen industriecampus genaamd Connect in Kortrijk, waar we eigenlijk die technische trajecten heel praktisch kunnen organiseren voor die bedrijven. En daarnaast uiteraard zien we natuurlijk de groei van AI en digitale skills. Dat is logisch. Daar merken we ook vooral een beetje de maturiteitsverschil. De ene zit nog meer in die awareness fase en de andere willen al veel gerichter kijken van wat kunnen we met die tools doen binnen een specifieke job. En uiteraard leadership en alles rond communicatie dat blijft uiteraard altijd heel belangrijk voor organisaties om eigenlijk te zorgen dat de teams goed blijven functioneren.
[10:18] Drijfveren om te blijven investeren
Björn Crul: Is dat dan een van die belangrijkste drijfveren waarom bedrijven dan toch wel blijven investeren in mensen?
[10:23] Talent, performantie en verandering
Vanessa Aneca: Ja, je hebt enerzijds qua van die drijfveren dat talent. Je moet ze binnenkrijgen, maar je moet ze ook kunnen behouden uiteraard. En dan natuurlijk ook de performantie. Dat je ziet dat mensen zoekende zijn, van hoe kan je nu effectief je mensen sterker maken, hoe kan je ze efficiënter maken. En de noodzaak, jij zal dat zeker weten, van hoe dat ze mee kunnen zijn met alle veranderingen. Zoals bijvoorbeeld AI is een heel belangrijk iets, dat de mensen mee zijn met alle veranderingen in de wereld.
[10:51] Investeringen in EdTech en leertrends
Björn Crul: Annelies, ik zag jou knikken. Het zijn een beetje dezelfde drijfveren waarom mensen in edtech-toepassingen investeren.
[10:57] Hybride leren en maatwerk
Annelies Volckaert: Ja, en waarschijnlijk ligt het nog een klein beetje anders. Wij zien dat opleidingen en trainingen heel vaak hybride worden. We gaan een mix gaan maken tussen technologische toepassingen en on-the-job training, vaak één op één, omdat we zien dat de classroom trainingen die gaan eruit. Die zien we steeds verder achteruit gaan. Het is ook wat we bij SBM zien, die op maat trajecten worden heel erg belangrijk, die technisch-technologische trajecten worden heel erg belangrijk. En daar zie je dat die technologie ook daarop inspeelt. Heel veel van de technologie gaat nu echt over op maat trajecten gaan uittekenen binnen bedrijven op basis van zeg maar de bedrijfsprocessen die er al zijn. Op welke manier kunnen we mensen daarin upskillen, reskillen maar ook gewoon introduceren in een job want daar liggen toch wel best wat uitdagingen.
[11:51] Impact van minder investeren in opleiding
Björn Crul: Aan de andere kant voor bedrijven die dan zuiniger worden of misschien zelfs training en opleiding even naar de achtergrond schuiven. De vraag is natuurlijk ja wat is de lange termijn impact daarvan. Hoe kijken jullie daarnaar, valt dat in te schatten, ja die impact?
[12:07] Gevolgen op lange termijn
Vanessa Aneca: Ja, die impact is uiteraard niet meteen zichtbaar. Dat is pas op lange termijn. En op korte termijn besparen lijkt uiteraard logisch, maar je merkt dan toch plots dat teams minder mee zijn met de nieuwe tools, dat die minder ondersteund worden in hun rol, dat de performantie meer onder druk komt te staan. En bedrijven die blijven investeren, die bouwen net een voorsprong op omdat hun mensen blijven meegroeien. Dus ik denk ook de echte kost van niet investeren, die zie je pas later. Maar natuurlijk op dat moment zal die ook veel moeilijker in te halen zijn.
[12:36] Druk van overheid en nieuwe leervormen
Annelies Volckaert: Ik denk dat je daar helemaal gelijk in hebt. Wat wij zien is dat mensen zoeken van op welke manier kunnen we die opleidingen gaan versnellen. En versnellen proberen ze heel vaak op een digitale manier. Wij zijn daar een beetje voorzichtig in. Digitale zaken kunnen daar een hulp in zijn, maar gaan echt niet alles oplossen. Dat is de ene kant van de zaak. Aan de andere kant zien wij ook wel de druk van de overheid, die talent als grondstof echt als een van hun grote beleidsthema’s heeft meegenomen. Die heel goed weet dat we daar met een schaarste in die arbeidsmarkt zitten, dat we daarop gaan moeten werken. Dus je voelt daar aan de ene kant de druk van de overheid van investeer daarin. Bedrijven die zeggen van we zijn met te weinig mensen, dus niet alleen de middelen, maar ook de tijd ontbreekt om opleiding en training te gaan organiseren. Daartussen worden nu nieuwe manieren van opleiding gebouwd en gevormd, wat eigenlijk ook wel een opportuniteit betekent.
[13:33] Uitbreiding naar HR-domein
Björn Crul: Ik denk dat je daar iets heel belangrijks aangeeft. Meer bepaald de prioriteit die de overheid geeft aan training en opleiding, maar ik denk ook aan het bredere domein van alles wat HR inhoudt. In die mate zelfs dat jullie opdracht als EdTech Station een stuk verruimd wordt.
[13:51] Van learning naar HR-tech
Annelies Volckaert: Ja, tot nu werken wij eigenlijk alleen op opleiding en training. Dus technologie die te maken heeft met het bouwen van opleiding en training, zowel binnen onderwijs als binnen het bedrijfsleven. Maar steeds meer zien we dat dat echt wel een schakel is waar alles aan elkaar hangt. Jullie vertelden het daarnet, het gaat vanaf het in kaart brengen van welke competenties hebben we nodig, tot het managen van die competenties, hebben we die in het bedrijf. Op welke manier kunnen we mensen gaan opleiden, op welke manier kunnen we mensen gaan omscholen, maar ook op welke manier kunnen we mensen ook gelukkig houden in hun job. Want ook daar zit een heel belangrijk aspect. Als mensen zelf niet meer het gevoel hebben dat ze kunnen groeien, dan ontstaan ook daar problemen en vertrekken mensen. De ware grondstof zit niet in het zoeken naar mensen die elders werken. De ware grondstof zit in het begeleiden van je eigen mensen om de vloer tot een job waar zowel het bedrijf als de werknemer echt wel beter van wordt.
[14:51] Rol binnen HR-tech
Björn Crul: En dat betekent dus dat jullie eigenlijk de hele space, als ik het zo mag noemen, van HR-tech ook gaan begeleiden?
[14:58] Focus op competenties en technologie
Annelies Volckaert: Vooral het inhoudelijke stuk rond HR-tech. Wij ambiëren op dit moment niet de loonadministratie, maar alles wat gaat, alles wat competentie gerelateerd is en de technologie die daar rond ontwikkeld wordt, die komt bij ons in het netwerk.
[15:14] Type bedrijven in HR-tech
Björn Crul: Welk soort bedrijven zitten er dan in dat domein?
[15:19] Recruitment en competentiematching
Annelies Volckaert: Heel vaak gaat het ook over bedrijven die met recruiting bezig zijn. Waarom? Op het moment dat mensen in een recruiting traject terechtkomen, zowel van de kant van de werknemer die zoekt als van het bedrijf dat op zoek gaat, zit heel dat competentieverhaal daar onmiddellijk in. Wat zoeken we, welke competenties hebben we nodig, op welke manier gaan we daar rond aan het werk. Voldoet een sollicitant daaraan? En heel vaak wordt nu ook technologie ingezet om echt te gaan screenen van oké hij voldoet daaraan, maar hij mist nog die en die competentie. Hij mist die en die competentie, dat betekent we kunnen een opleidingstraject gaan opzetten voor die en die competentie. Dus eigenlijk zie je dat dat echt wel een schakel is waar alles aan elkaar hangt.
[16:01] Nood aan AI-opleidingen
Björn Crul: Laten we het dan eens hebben over AI. Het woord is al een paar keer gevallen hier. Dat is echt een gamechanger, ook in learning en development. Merken jullie, is er een hoge nood nu aan opleidingen, trainingen die specifiek rond AI draaien?
[16:16] Kloof tussen mogelijkheden en gebruik
Vanessa Aneca: Ja, uiteraard. Wat we bij onze klanten vooral zien is dat veel organisaties toegang al hebben tot AI en er effectief mee experimenteren, maar die echte uitdaging zit toch in het efficiënt en doordacht gebruiken ervan. Dus er is een hele duidelijke kloof tussen wat technologisch mogelijk is en wat dan de mensen effectief ermee doen in hun job. Dus dat is wel een heel groot verschil dat we merken en ook verschillende snelheden zoals ik daarnet al zei. De ene zit nog meer in die awareness-fase en de anderen willen eigenlijk heel gericht kijken naar de toepassing. Bijvoorbeeld, wat kan dat qua toepassing per team of per functie? Dus de vraag gaat soms minder over de tool, maar hoe kan ik met die tool waarde creëren? Dus ja, er is heel zeker nood aan opleiding, maar ik denk dat het vooral gaat over de begeleiding die hen kan helpen om de vertaalslag naar de praktijk te maken, dat dat vooral hetgeen is dat belangrijk is.
[17:09] Impact van AI op EdTech-sector
Björn Crul: Annelies, jij verwees er daarnet al naar. Je zegt dat er toch een aantal bedrijven in de niche van EdTech zijn die het lastig hebben omdat ze voor een stukje worden ingehaald door AI. Hoe zie jij dat nu verder evolueren bij die 400 bedrijven in dat ecosysteem?
[17:23] AI als versneller en strategische uitdaging
Annelies Volckaert: We zien verschillende zaken. Eén, we zien een aantal bedrijven die AI heel duidelijk omarmd hebben. Waarom? AI kan natuurlijk ook wel een aantal processen versnellen, zowel naar het verbreden van de inhoud die gecreëerd moet worden, het maken van inhoud die echt op maat zit, maar ook heel eenvoudige dingen als het goed vertalen van opleidingen in heel snel in heel veel talen op een manier die ook werkbaar en bruikbaar is, want we hadden vertalingen voor AI, maar de Google Translate van vijf jaar geleden is absoluut niet meer wat het nu is. Dus daar zien we ook wel een aantal zaken. Maar ik sluit mij ook aan bij wat jij vertelt. We merken heel sterk dat we moeten gaan inzetten op die AI-awareness, ook bij CEO’s. Wij krijgen heel vaak, en dan niet binnen de EdTech-bedrijven, maar binnen de mensen die op zoek zijn naar opleiding en training, die idee van ja, maar ja, wij hebben een co-pilot in ons bedrijf, dus we zijn mee. En dan gaat het echt over oké, maar wat wil je nu gaan doen met die AI? Wil je daar je processen mee gaan versnellen? Wil je dat bijna als gadgets gaan gebruiken om gewoon een aantal opdrachten te gaan vervullen? Wil je daarmee mensen gaan vervangen? Het zijn allemaal vragen waar je eigenlijk op een visieniveau met je CEO’s echt aan de slag moet gaan van oké, wat betekent dan AI? Het gaat veel verder dan die large language models waar we het altijd over hebben.
[18:55] Van kennis naar vaardigheden
Björn Crul: Een andere grote trend binnen L&D is het feit dat men vaardigheden hoe langer hoe meer boven kennis plaatst. En dan zitten we meteen in jouw domein, Vanessa. Het gaat niet alleen meer over de kennis, maar om het vermogen om met die kennis aan de slag te gaan, concreet toe te passen. Wat betekent dat voor de opleidingen die jullie in de markt zetten?
[19:12] Focus op toepassing en context
Vanessa Aneca: Wat dat voor ons vooral betekent, is dat er eigenlijk een verschuiving is van focus naar wat mensen effectief moeten kunnen in hun job. Dus we krijgen op vandaag veel meer vragen naar gerichte trajecten, zowel individueel als in groep, maar waar de toepassing echt centraal staat. Dus tegelijkertijd kijken we ook altijd breder naar het individu. Dus het is belangrijk dat we vertrekken vanuit de context van het bedrijf en de doelstellingen die daaraan vasthangen.
[19:38] Voorbeeld van maatwerktraject
Björn Crul: Kan je daar een concreet voorbeeld van geven? Wat is dan een opleiding waar jij met een bedrijf heel concreet rond gewerkt hebt?
[19:45] Technische opleiding op maat
Vanessa Aneca: Ja, met bijvoorbeeld bedrijven, enerzijds wat je bijvoorbeeld zegt, een technische opleiding. Kan je bijvoorbeeld gaan en zeggen van ja kijk, wij werken met bepaalde machines in ons park en die zijn heel gericht daarop gericht. Dan kijken we, dan nemen we eigenlijk een trainer mee naar een rondleiding te doen. En op basis daarvan bekijken we dan wat zijn die effectieve noden, wat is belangrijk voor jullie als organisatie, dus dat het niet gewoon is van ja, we doen een standaardreeks waar alle facetten aan bod komen van bijvoorbeeld, ik zeg maar, het is een PLC-training, maar dat we echt kijken van wat zijn nu de effectieve noden. En dat bekijken we dan bijvoorbeeld met een technisch manager. En op basis daarvan bouwen we iets op. En meestal starten we dan bijvoorbeeld met een pilootgroep, waarbij we eigenlijk op regelmatige periodes samen kijken hoe dat verloopt. We hebben intakes, tussendoor hebben we ook evaluaties, we zetten op het einde een debriefing, zodat we heel goed kunnen kijken hoe dat allemaal verloopt. En dan ook kunnen bijsturen. En ervoor zorgen dat de training ook
[20:46] Resultaat en draagvlak van opleiding
Björn Crul: een resultaat oplevert, want het is niet omdat je mensen opleidt dat het een resultaat geeft.
Vanessa Aneca: Nee, dus dat wil ik zeggen, het gaat niet onmiddellijk over iemand iets aanleren, maar vooral van wat moet er anders lopen in de praktijk. En ook iets heel belangrijk, hoe zorgen we ervoor dat dat gedragen wordt binnen een team of binnen een organisatie. Dat is ook iets dat heel belangrijk is. Want dat vergeten we soms. Het is niet enkel opleiding geven, maar zoals ik daarnet ook zei, wat gebeurt er vooraf, maar nadien wat gebeurt er ook binnen de organisatie. Dat is heel belangrijk.
[21:17] Onderzoek en personalisatie
Björn Crul: Annelies, we hebben jou gesitueerd als verantwoordelijke voor research en innovatie bij EdTech Station, maar je hebt eigenlijk nog een ander petje op ook. Je bent ook betrokken bij ITEC, de interdisciplinaire onderzoeksgroep van IMEC, die werkt rond gepersonaliseerde opleidingstrajecten. Dat onderzoek waar jij in betrokken bent, waar kan dat dan concreet toe leiden?
[21:36] Personalisatie, data en ROI
Annelies Volckaert: Ja, ik werk inderdaad ook een stukje binnen IMEC. Daar gaat het echt over het samenbrengen van de bedrijven die bezig zijn met die technologie en die onderzoeksgroepen, want op beide fronten gebeuren hele mooie dingen, maar de winst zit in het samenbrengen van beide. Wij zijn met heel verschillend onderzoek bezig. Wij zijn, als het gaat over die personalisatie, heel sterk bezig over hoe ver moet je personaliseren, want je kunt personaliseren tot op individueel niveau, maar één, dat is heel vaak niet betaalbaar. Dus het is daar een stukje gaan zoeken van waar gaan we mee om. Het gaat bijvoorbeeld ook over op welke manier kunnen trainers gaan helpen in die opleidingen. Want heel vaak gebruiken ze en krijgen ze heel veel data binnen, maar wat halen ze daaruit? We leerden ondertussen dat bedrijven of dat trainers eigenlijk niet zo blij zijn met alleen maar het eindresultaat van dit en dit hebben ze al bereikt. Maar dat ze eigenlijk veel meer die stap vooruit willen en uit die data willen gaan afleiden van oké, Karel moet daarop gaan getraind worden, veel meer het toekomstperspectief brengen in opleiding en training, ook naar trainers toe, dan het achteruit kijken van wat hebben ze nu geleerd. En als het daarnet ging over oké, wat brengt een training op, we zien dat ook daar heel veel onderzoeksvragen rondkomen nu. Return on investment is een hele belangrijke. Bedrijven willen zien van brengt die opleiding op? En daar gaan we eigenlijk samen met eindgebruikers en bedrijven gaan kijken van oké, werkt die opleiding nu? Hebben we daar rendement van? Loont de investering? Want als het gaat over een krapte in middelen, dan is die return on investment ook een hele belangrijke. En of we het nu willen of niet, hoe dat economische verhaal zit in onderzoek ondertussen.
[23:29] Data en meerwaarde van EdTech
Björn Crul: Ja, wat ik jou daar hoor zeggen, die twee aspecten, enerzijds het personaliseren en anderzijds de return on investment, dat lijkt mij net een troef te zijn voor EdTech-bedrijven, omdat je één, heel gepersonaliseerd kunt werken en twee, over heel veel data beschikt.
[23:39] Van buikgevoel naar meetbaarheid
Annelies Volckaert: Zeer zeker. Maar vroeger was het zo dat we dat vanuit een buikgevoel beslisten. Ja, we denken dat die opleiding en training zin heeft, maar we zien naarmate bedrijven groter worden en professioneler worden, dat we dat ook moeten kunnen gaan aantonen. En dan zijn die data echt wel cruciaal om te gaan kijken van op welke manier kunnen we hier echt wel gaan aantonen dat een opleiding werkt, of op welke manier kunnen we die data die we verzamelen in opleiding en training op een veilige manier, maar ook voor andere aspecten in het bedrijf, gaan opzetten. Als we data halen uit een opleiding, kunnen we die misschien ook wel gaan gebruiken om net die transfer van die opleiding veel beter te maken op de werkvloer, in de productiestroom. En ook die zaken moeten onderzocht worden.
[24:22] Technologie versus klassieke opleiding
Björn Crul: Ja, we zitten daar echt op het snijpunt van wat technologisch gebeurt en wat er op de werkvloer gebeurt. En dan kijk ik even naar jou, Vanessa. Die verdere evolutie van EdTech en van AI, vormt dat eigenlijk geen bedreiging voor traditionele coaching en opleidingstrajecten?
[24:37] Combinatie van mens en technologie
Vanessa Aneca: Voor ons is dat nu niet onmiddellijk een echte bedreiging, maar eerder een beetje een evolutie van hoe wij mensen ondersteunen in hun ontwikkeling. In de praktijk zie je ook dat de echte uitdaging zit in de toepassing ervan. En je weet ook bijvoorbeeld AI en EdTech, dat is gewoon effectief nodig. Daardoor kan leren efficiënter en toegankelijker gemaakt worden. Bijvoorbeeld, zoals je daarnet zei, van de impact dat je kunt meten bij onze screenings. We werken bijvoorbeeld ook met AssessmentQ. We zitten bijvoorbeeld ook met een beginmeting. Dan doe je een heel traject en dan heb je een eindmeting. En dan kun je echt zien van wat heeft dat nu opgebracht voor de mensen. Dus voor ons is het niet onmiddellijk een of-ofverhaal, maar eerder een beetje een combinatie waarbij technologie en de mens elkaar versterken.
[25:22] Rol van trainers in een digitale context
Björn Crul: Annelies, ik zag jou knikken. Jij gaat akkoord?
[25:24] Samenwerking tussen technologie en trainers
Annelies Volckaert: Ik ga daar helemaal mee akkoord. Technologie die wij, die ons bedrijf maakt, is echt ondersteunend in een leerproces en dat leerproces moet wel nog vorm gegeven worden. En soms is dat individueel, soms is dat hybride, soms is dat in groep, soms is dat one-to-one op de werkvloer. Het kan alle mogelijke richtingen uit. Maar technologie en trainers gaan daar een stukje hand in hand. Heel goed wetende dat we met een schaarste aan trainers gaan komen te zitten, dus dat die technologie steeds meer samen met die trainers moet gaan kijken van op welke manier kunnen we ook voldoende training blijven voorzien in bedrijven om de nodige stappen te zetten in onze economie.
[26:03] Vinger aan de pols houden bij klanten
Björn Crul: De technologie evolueert, de arbeidsmarkt evolueert, de noden van bedrijven evolueren. Vanessa, hoe proberen jullie vanuit SBM eigenlijk de vinger aan de pols te houden bij wat bedrijven echt nodig hebben?
[26:14] Behoeftedetectie en klantcontact
Vanessa Aneca: Dat is natuurlijk een beetje de rode draad doorheen ons verhaal. Dus voor mij zit dat vooral in die combinatie van dagelijks klantencontact, maar ook een sterke focus op een goede behoeftedetectie. Dus we zitten heel dicht bij onze klanten, waardoor we heel snel kunnen aanvoelen waar de noden effectief veranderen. Maar het belangrijkste is vooral wat er gebeurt in zo’n gesprek. Dus via heel gerichte vragen te stellen, begin je eigenlijk te weten van oké, waar komt die vraag van de klant precies vandaan? Waar staan die mensen op vandaag en waar willen ze naartoe? En op basis daarvan kunnen we echt aan tafel zitten om te kijken van wat is nu de juiste oplossing die past bij jullie, die een oplossing geeft voor jullie noden en die past binnen de context van jullie organisatie.
[26:55] Klanten bijsturen waar nodig
Björn Crul: Gebeurt het soms ook dat je tegen een bedrijf moet zeggen van eigenlijk zitten jullie op het verkeerde spoor?
[27:00] Dieper graven dan de initiële vraag
Vanessa Aneca: Ja, zeker en vast. Vandaar dat wij bijvoorbeeld ook nooit, als je een vraag binnenkrijgt, dat je zegt van oké, we gaan daar een voorstel voor maken. Het is heel belangrijk dat je in contact komt met die persoon en dat je verder gaat, dat het niet gewoon gaat over ja, we hebben hier een korte introductie over wat ze precies zoeken, want heel vaak zit het ergens anders. Dus dat merken we, die behoeftedetectie is superbelangrijk om te kijken van maar waar zit het effectieve probleem? Want heel vaak denken ze van oké, er zit een probleem in het team, we gaan een dagje een training voorzien omgaan met moeilijke klanten en het is opgelost. Maar helaas biedt dat meestal niet de oplossing die nodig is. En intern schakelen we ook heel vaak met onze eigen experten, waardoor we eigenlijk signalen uit de markt vlug vertaald kunnen zien naar nieuwe of aangepaste trajecten. Maar het belangrijkste is vooral dat het daarbij niet stopt. Dat is geen eenmalige oefening. Het is vooral een continu proces van luisteren, afstemmen en bijsturen. Dat maakt het natuurlijk ook zeer plezant.
[28:01] Toekomst van learning & development
Björn Crul: Als we nu nog eens vijf jaar vooruit zouden kijken in de tijd, waar gaat learning en development dan vooral om draaien, Vanessa?
[28:08] Strategische rol en hogere verwachtingen
Vanessa Aneca: Ja, dat vind ik persoonlijk wel een moeilijke. Als ik vijf jaar vooruit kijk, dan denk ik persoonlijk dat het tempo en de rol van L&D zal veranderen. Ik merk als ik bijvoorbeeld praat met de klanten, dan zie je echt hoe snel de noden evolueren, maar vooral ook hoe die verwachtingen mee stijgen. Ik denk dat die snelheid alleen maar zal toenemen. Maar tegelijk mogen we niet vergeten, organisaties staan onder druk, zeker in de context van die economische onzekerheid, en de budgetten worden schaarser. Dus daardoor denk ik dat die lat van L&D alleen maar hoger komt te liggen met die concrete vraag van wat gaat dat nu effectief opleveren. En uiteraard, tools en technologie zullen daar voor mij een heel belangrijke rol in spelen. Dus persoonlijk denk ik dat de rol van L&D evolueert naar een meer strategische rol, met een sterker mandaat binnen organisaties, maar tegelijkertijd ook wel effectief dat ze zich veel duidelijker gaan moeten bewijzen, zoals we daarnet zeiden, in die termen van impact.
[29:10] Toekomstvisie vanuit EdTech
Björn Crul: Annelies, wil je ook eens in de glazen bol kijken? Waar staan we over vijf jaar?
[29:15] Verankering van L&D in strategie
Annelies Volckaert: Ook dat is een moeilijke. Ik durf niet zeggen waar we volgend jaar met een aantal technologische evoluties staan, laat staan waar we binnen vijf jaar gaan staan. Maar ik sluit mij een stuk aan bij wat jij zegt. Ik denk dat L&D echt veel meer een strategische blok moet worden in bedrijven en organisaties. Weliswaar met dat bewijzen van return on investment en zorgen waar we voor staan. Die L&D gaan we echt moeten verankeren in het algemeen beleid van bedrijven. De medestrategieën gaan bepalen, veel meer dan ze dat op vandaag doen. We zijn al zover dat HR een belangrijke rol krijgt in bedrijven. L&D begint nu op te komen, maar het wordt echt cruciaal dat heel het competentiemanagement in een bedrijf een heel centrale rol gaat krijgen. En dan denk ik dat opleiding en training daarin heel belangrijk zullen worden om die snelle evoluties te kunnen capteren.
[30:09] Afsluiting
Björn Crul: We moeten het helaas hierbij laten. Ik vond het een heel interessant en leerrijk panelgesprek. Dankjewel Vanessa Aneca en Annelies Volckaert. Luisteraars, ik hoop dat u er ook wat van heeft opgestoken. Bedankt voor het luisteren en graag tot een volgende Business Vlaanderen podcast. Uiteraard kan u voor meer nieuws en inspiratie ook altijd terecht op onze website businessvlaanderen.be. Tot een volgende keer.
